De pelgrimstocht in je Zelf

De meest helende pelgrimstocht is die in je Zelf

 

       Pelgrimstochten zijn van alle tijden en hebben constant tot de verbeelding gesproken omdat ze betrekking hebben op iets wat “hoger“ en ongrijpbaar is. Om dat ongrijpbare enigszins tastbaar te maken en er wat van mee te krijgen, trekken mensen erop uit om de helende vibraties van de plaats te kunnen voelen waar voor hen belangrijke mensen zijn geboren, hebben geleefd of zijn dood gegaan. Iedere religie en cultuur kent wel zulke plekken: Bethlehem, Jeruzalem, Rome, Lourdes, Mekka, Badrinath of Bodhgaya. Maar ook Woodstock, de Black Hills en Stonehenge horen in de rij van reële plaatsen.

      Van een geheel andere orde wordt het als het gaat om het Koninkrijk van de Hemel, de Graalburcht, Shambhala of Shangri-La. Dan pas blijkt dat er ook een spiritueel aspect verbonden kan zijn aan een pelgrimstocht die in essentie veel belangrijker is dan het materiele. Het is een tocht door het onbekende gebied van de ziel waar naast goede geesten ook allerlei soorten demonen en dracula-achtigen op de loer liggen. Om daaraan het hoofd te kunnen bieden, volstaat het domweg niet om extra proviand in te slaan, je beter te kleden of materiele wapens aan te schaffen. Sprookjes, mythen en legenden vertellen allemaal dat maar één wapen krachtig genoeg is om het einddoel te bereiken en dat is het puur witte licht van zuivere karaktereigenschappen, zoals moed, eerlijkheid, nederigheid en matigheid. Het doel is altijd hetzelfde maar wordt op verschillende manieren omschreven. Van het wakker kussen van een slapende prins of prinses tot het weer veranderen of bevrijden van iemand die tot dan toe gevangen zat. Al die situaties hebben echter betrekking op het hetzelfde thema, het opnieuw tot bewustzijn/verlichting komen van wat onbewust/duister (geworden) was. In dat licht bezien kan de pelgrimstocht er naar toe vergeleken worden met een unieke beproeving waarbij als geschenk een vermeerdering van energie/lichtkracht plaatsvindt. Dat kan worden bereikt door zonder falen de testen te doorstaan van telkens de juiste keuzes maken en je niet te laten leiden door de waan van de dag die gedreven wordt door het dualisme van heen en weer slingerende polen. Dat laatste brengt ons namelijk in verwarring en onbalans omdat wij oorspronkelijk geschapen zijn in het imago van God en dus één, heel en evenwichtig zijn. Het is deze neerwaartse spiraal van onbalans die er voor zorgt dat constant de verkeerde keuzes in het leven worden gemaakt die er weer voor zorgen dat onbalans blijft bestaan of zelfs groter wordt. Kortom, we zitten hopeloos gevangen en alleen een totale omwenteling kan ons nog redden.

       Er zijn helaas nog veel te weinig mensen die beseffen wat het betekent om in werkelijkheid een verkleinde kopie van het universum te zijn. Ieder mens is een universum voor al zijn of haar triljarden bewuste cellen en is op zijn beurt weer een volledig deel van een groter bewust geheel dat het universum genoemd wordt. Dat helen tegelijkertijd delen zijn, afhankelijk van het ingenomen perspectief, is prachtig verwoord door onze grote filosoof Spinoza. Dit vernieuwende inzicht heeft natuurlijk verstrekkende gevolgen want als delen en helen in essentie hetzelfde zijn, komen ook andere dimensies zoals tijd en ruimte ineens veel dichterbij. Dat verklaart het goddelijke principe uit de Bijbel dat alfa en omega, of het begin en het einde, hetzelfde zijn. En dat verte of afstand en verleden en toekomst conditioneringen zijn van ons on-bewustzijn. Zo leert de Indiaanse cultuur dat mens en natuur in wezen één geheel is en zeiden de oude Maya`s tegen elkaar “ik ben een andere jij”. De moderne mens heeft echter ten onrechte geleerd constant te denken in verschillen, polariteiten, afstanden en “wij en zij”. Vandaar dat de grote Chinese filosoof Lao Tzu terecht opmerkte dat om het heelal te leren kennen, je niet je huis hoeft te verlaten of zelfs niet eens uit het raam hoeft te kijken. Het antwoord is namelijk dat je alleen maar naar binnen hoeft te gaan, in jezelf hoeft te kijken want daar is alles aanwezig wat je zoekt en nodig hebt. Dat lijkt makkelijker gezegd dan gedaan. Over het hoe en wat van die pelgrimstocht naar binnen, wordt tegenwoordig bewust of onbewust veel onwaarheid verteld onder de mantel van spiritualiteit. En aangezien in het land der blinden éénoog koning is, worden velen misleid zoals beschreven staat.

       Wat de mens als hoogste deel van de schepping maakt is het vermogen van zelfreflectie ofwel jezelf een spiegel voorhouden. Zoals alles in de schepping bestaat ook dit proces uit steeds subtielere lagen. Die eerste laag is een zijstap te maken vanuit je ego en proberen te kijken door de ogen van de ander, partner, collega, ouder of kind om daarbij vaak te constateren dat je toch iets niet zo goed hebt gedaan als je wel dacht en daarom een bepaalde gedragsverandering op zijn plaats is. Dat geeft in eerste instantie een voldaan gevoel, reden waarom het voor velen hierbij blijft. Constant aan de smaak van dat succes blijven denken laat de nieuw verworven situatie vaak voor langere tijd bestaan. Echter, het min of meer succesvol aanpassen van het ego is gebaseerd op onderdrukking in plaats van bevrijding en daarom nooit geheel afdoende. Terugval naar oude gewoonten of een vervanging daarvan is op den duur onvermijdelijk en het is dan de steeds terugkerende zelfbeschouwing die doel wordt in plaats van middel. Wat het cruciale verschil is tussen gericht bewust-zijn en (vaak meditatieve) introspectie is dat de laatste blijft uitgaan van het ego en verbetering daarvan nastreeft. Dat nog steeds egocentrische gedrag is echter najagen van de wind want iets dat nooit oorspronkelijk is geweest, kan het ook niet worden. Daarvoor is een proces van transformatie nodig waarbij de kern van het probleem wordt aangepakt, anders blijft zelfbeschouwing leiden tot frustraties of erger. Dit alles wordt haarfijn beschreven door de grote Indiase filosoof Krishnamurti, o.a. in zijn “Over de Waarden van het Leven”. Ware bevrijding zit in de oplossing van het ego, niet in het voortbestaan ervan.

      Hoe nu de pelgrimstocht wel tot een goed einde te brengen zodat de slapende bruid of bruidegom, ons onbewustzijn, blijvend wakker kan worden gekust? Twee zaken zijn daarvoor van groot belang. Ten eerste moet ons ego volledig terzijde gezet worden door, eenmaal naar binnen gekeerd, slechts in de spiegel te kijken zonder daarbij over te gaan tot oordeelvorming dat altijd is gebaseerd op dualisme en polariteit. De waarheid en werkelijkheid is dat alles in onszelf zit, van licht tot schaduwkanten, haat tot liefde, matigheid tot gulzigheid en vrijgevigheid tot gierigheid om er enkele te noemen. Zoals Carl Jung al heeft geconstateerd, is juist dat wat je het meest afwijst nog steeds deel van je eigen onbekende karakter. De hele frequentie van bewust-zijn zit in ons en als de Bijbel beschrijft dat ons gezegd is niet te eten van de boom van kennis van goed en kwaad, wordt daarmee bedoelt niet te mogen vervallen in dualisme en polariteiten. Het is altijd de Gulden Middenweg waar de waarheid ligt en het paradijs van ons hart. Dus als we voortaan aan introspectie doen, moeten we alleen maar gadeslaan zonder iets te willen veroordelen. Het is als het ware alsof we buiten ons lichaam zonder commentaar naar de film over onszelf kijken. Alleen dat is al voldoende om ons bewustzijn te laten groeien want het is een opnieuw tot leven roepen van onze kindziel die zich weer geliefd voelt en de weg wijst.

     Maar dan is er nog een tweede aspect tijdens onze pelgrimstocht om rekening mee te houden. Het grote, nog onbekende geheim van de huidige mens is dat we ooit in een ver verleden onze zuivere balans, het kind in onszelf, onze ziel, hebben laten aantasten. Dit proces is in de Bijbel omschreven als de zondeval. De mens, waarvoor Adam en Eva als voorbeeld zijn genoemd, is toen bewust misleid door in te gaan op een onzuiver voorstel van wat de slang wordt genoemd. In werkelijkheid was dat een verduisterd/duivels bewustzijn met als kenmerk een gespleten tong: het ene zeggen en het andere doen of bedoelen. Vanaf dat moment hebben we binnen onszelf een voedingsbodem gecreëerd dat in de loop der tijd een eigen leven is gaan leiden als een onwettelijke “inwoner”. Het is als het ware een soort spirituele genetische manipulatie geweest die we zelf hebben toegestaan. Die “inwoner” zit in onze psyche verborgen maar laat zich constant duidelijk gelden. Het is die bedriegende innerlijke stem die doet alsof hij van onszelf en subtiel aanzet tot alles wat ons in onbalans laat raken. Van afstelgedrag en ondeugden tot het geven van een geruststellend gevoel over beslissingen waarvan we eigenlijk wel aanvoelen dat die niet deugen. Daartegenover staat de stem van onze eigen oorspronkelijke ziel die daardoor steeds meer weggedrukt is, ons geweten. Het is die strijd tussen goed en kwaad die zich elke dag in onszelf afspeelt en wordt geprojecteerd naar de wereld buiten ons. Daarvan bewust worden is de eerste stap naar bevrijding uit onze al eonen bestaande slavernij. Om dat te bereiken moet je bij iedere belangrijke afweging jezelf vragen “wie of wat heeft hier uiteindelijk baat bij”. Als dat alleen je ego is en niets of niemand anders , dan spreekt je “inwoner” die je daarmee karma laat maken oftewel lichtkracht laat verliezen. Daar heeft je “inwoner” baat bij want hij ondersteunt het kwaad binnen en buiten jezelf. Dit subtiele spel doorzien en er voorgoed mee stoppen zorgt voor een werkelijke transformatie waarvan Lao Tzu gezegd heeft dat dat de grootste gift is die je de mensheid kan schenken. Daarom is de meest helende pelgrimstocht die in jezelf. Elke reis begint met een eerste stap. Begin daarom vandaag nog.